Een haalbaarheidsonderzoek bij re-integratie is een systematische beoordeling waarbij wordt vastgesteld of en in welke mate een zieke werknemer kan terugkeren naar zijn eigen functie, een aangepaste rol of werk bij een andere werkgever. Het onderzoek geeft werkgevers en werknemers helderheid over de realistische mogelijkheden voor re-integratie en vormt daarmee de basis voor alle vervolgstappen in het re-integratietraject. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over dit onderzoek: wat het inhoudt, wanneer je het inzet, wat de uitkomsten zijn en hoe het stap voor stap verloopt.

Wat houdt een haalbaarheidsonderzoek bij re-integratie precies in?

Een haalbaarheidsonderzoek bij re-integratie is een gestructureerde analyse die in kaart brengt welke terugkeermogelijkheden er realistisch gezien bestaan voor een langdurig zieke werknemer. Het onderzoek combineert medische informatie, de belastbaarheid van de werknemer en de beschikbare functies binnen of buiten de organisatie om tot een gefundeerd advies te komen.

Het verschil met een reguliere voortgangsevaluatie is dat een haalbaarheidsonderzoek expliciet de vraag stelt: is terugkeer naar het eigen werk nog mogelijk, en zo niet, wat dan wel? Daarvoor wordt niet alleen gekeken naar de huidige gezondheidstoestand, maar ook naar de duurzaamheid van eventueel herstel, de belastbaarheid op de langere termijn en de concrete mogelijkheden die de arbeidsmarkt of de eigen organisatie biedt.

In de praktijk wordt het onderzoek uitgevoerd door een bedrijfsarts, een arbeidsdeskundige of een gecertificeerde re-integratiespecialist. De uitkomst is geen eindoordeel, maar een onderbouwd advies dat richting geeft aan de vervolgaanpak binnen het 2e spoor re-integratietraject of het 1e spoor.

Wanneer is een haalbaarheidsonderzoek verplicht of noodzakelijk?

Een haalbaarheidsonderzoek is verplicht zodra duidelijk wordt dat een werknemer niet op korte termijn kan terugkeren naar zijn eigen functie. Volgens de Wet verbetering poortwachter moet uiterlijk in week 42 van de ziekte een probleemanalyse zijn opgesteld, die feitelijk de basis vormt voor het haalbaarheidsonderzoek. Wanneer re-integratie in het 1e spoor niet lukt, wordt een formeel haalbaarheidsonderzoek voor het 2e spoor noodzakelijk.

Er zijn situaties waarin je als werkgever niet moet wachten op een formele verplichting:

De bedrijfsarts geeft aan dat terugkeer naar de eigen functie structureel niet mogelijk is
Er zijn geen passende functies beschikbaar binnen de eigen organisatie
De werknemer is al langer dan zes maanden ziek zonder duidelijk perspectief op herstel
Er dreigt een WIA-aanvraag en de re-integratie-inspanningen moeten aantoonbaar worden gedocumenteerd

Vroegtijdig een haalbaarheidsonderzoek inzetten heeft een belangrijk voordeel: hoe eerder je weet wat wel haalbaar is, hoe sneller je een realistisch re-integratieplan kunt opstellen. Dat bespaart tijd, voorkomt frustratie bij de werknemer en verkleint het risico op een loonsanctie van het UWV.

Wat zijn de uitkomsten van een haalbaarheidsonderzoek?

De uitkomst van een haalbaarheidsonderzoek is een concreet advies over de meest passende re-integratierichting. Dit advies valt doorgaans in een van drie categorieën: terugkeer naar de eigen functie is haalbaar, terugkeer naar een aangepaste of andere functie bij de huidige werkgever is mogelijk, of re-integratie bij een andere werkgever (2e spoor) is de aangewezen weg.

Naast de hoofdconclusie bevat het onderzoek ook inzicht in de belastbaarheid van de werknemer, eventuele belemmeringen die herstel vertragen en aanbevelingen voor de aanpak van het vervolgtraject. Dit maakt het onderzoek niet alleen een juridisch document, maar ook een praktisch kompas voor zowel werkgever als werknemer.

Voor werkgevers is de uitkomst ook relevant in het kader van de Wet verbetering poortwachter. Het UWV beoordeelt achteraf of re-integratie-inspanningen voldoende zijn geweest. Een goed onderbouwd haalbaarheidsonderzoek toont aan dat je als werkgever zorgvuldig hebt gehandeld en alle mogelijkheden serieus hebt onderzocht. Meer achtergrond over dit soort trajecten vind je in onze kennisbank.

Hoe verloopt een haalbaarheidsonderzoek stap voor stap?

Een haalbaarheidsonderzoek volgt een vaste volgorde, waarbij medische, functionele en arbeidsmarktinformatie stap voor stap worden samengebracht tot een concreet advies. De doorlooptijd varieert, maar in de meeste gevallen duurt het onderzoek enkele weken.

Stap 1: Verzamelen van medische en functionele informatie

De bedrijfsarts stelt de belastbaarheid van de werknemer vast op basis van het actuele medische beeld. Dit resulteert in een functionele mogelijkhedenlijst (FML), die aangeeft wat de werknemer wel en niet kan in termen van fysieke en mentale belasting. Deze informatie vormt de feitelijke basis van het hele onderzoek.

Stap 2: Arbeidsdeskundig onderzoek en advies

Een arbeidsdeskundige vergelijkt de vastgestelde belastbaarheid met de eisen van de eigen functie en eventuele andere functies binnen de organisatie. Vervolgens wordt beoordeeld of er passende mogelijkheden zijn in het 1e spoor. Als dat niet het geval is, wordt het 2e spoor officieel als noodzakelijk aangemerkt en volgt een advies voor re-integratie buiten de huidige werkgever.

Na afronding van het onderzoek wordt het advies besproken met zowel de werkgever als de werknemer. Op basis hiervan wordt het re-integratieplan bijgesteld of opnieuw opgesteld. Wanneer het 2e spoor de uitkomst is, start daarna zo snel mogelijk de begeleiding naar werk bij een andere werkgever, inclusief loopbaanverkenning, het opstellen van een zoekprofiel en actieve sollicitatiebegeleiding.

Hoe Riforce helpt bij 2e spoor re-integratie na een haalbaarheidsonderzoek

Wanneer een haalbaarheidsonderzoek uitwijst dat re-integratie bij de huidige werkgever niet meer haalbaar is, begint het echte werk: de werknemer begeleiden naar een nieuwe, passende werkplek. Daar helpen wij bij. Riforce begeleidt werkgevers en werknemers door dit proces met een holistische aanpak die verder gaat dan alleen het vinden van een nieuwe baan.

Uitgebreide loopbaanverkenning via persoonlijkheids- en loopbaantests
Opstellen van een persoonlijk profiel met motiverende factoren en belemmeringen
Concreet zoekprofiel op basis van cv, achtergrond en arbeidsmarktmogelijkheden
Realtime inzage voor werkgevers in voortgang via ons online systeem

Ons basistraject start snel, duurt drie maanden en wordt maandelijks verlengd zolang dat nodig is. Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Lees meer over onze aanpak of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek. Je bent ook welkom om te lezen wat andere werkgevers en werknemers over ons zeggen via onze klantervaringen.

Frequently Asked Questions

Wie betaalt de kosten van een haalbaarheidsonderzoek bij re-integratie?

De kosten van een haalbaarheidsonderzoek zijn in principe voor rekening van de werkgever. Dit geldt zowel voor het arbeidsdeskundig onderzoek als voor de eventuele inzet van een re-integratiespecialist. Sommige werkgevers zijn verzekerd via een arbodienst of verzuimverzekering die deze kosten (gedeeltelijk) dekt, dus het is verstandig om dit vooraf te controleren bij je verzekeraar of arbodienstverlener.

Mag een werknemer weigeren mee te werken aan een haalbaarheidsonderzoek?

Een werknemer is op grond van de Wet verbetering poortwachter verplicht om mee te werken aan re-integratie, inclusief een haalbaarheidsonderzoek. Weigering zonder geldige reden kan leiden tot een loonstop of loonsanctie door de werkgever. Heeft de werknemer bezwaren, dan is het raadzaam om eerst in gesprek te gaan en de bezwaren te bespreken met de bedrijfsarts of een onafhankelijke mediator.

Wat gebeurt er als het haalbaarheidsonderzoek uitwijst dat terugkeer naar eigen werk wél mogelijk is, maar de werknemer dat zelf niet ziet zitten?

Als het onderzoek aantoont dat terugkeer naar de eigen functie medisch en functioneel haalbaar is, heeft de werkgever een sterke basis om re-integratie in het 1e spoor te hervatten. De werknemer is verplicht hieraan mee te werken, tenzij er zwaarwegende persoonlijke of medische redenen zijn die dit verhinderen. In geval van aanhoudend conflict kan een second opinion bij het UWV of mediation uitkomst bieden.

Hoe lang duurt het voordat een haalbaarheidsonderzoek is afgerond?

Een haalbaarheidsonderzoek duurt doorgaans twee tot vier weken, afhankelijk van de beschikbaarheid van medische informatie, de complexiteit van de situatie en de planning van de betrokken professionals. Het is belangrijk om het onderzoek niet onnodig uit te stellen, omdat elke week vertraging ook een week minder effectieve re-integratietijd betekent. Zorg er daarom voor dat alle benodigde documenten, zoals de actuele probleemanalyse en het plan van aanpak, direct beschikbaar zijn.

Wat is het verschil tussen een haalbaarheidsonderzoek en een arbeidsdeskundig onderzoek?

Een arbeidsdeskundig onderzoek is feitelijk een onderdeel van het bredere haalbaarheidsonderzoek. De arbeidsdeskundige vergelijkt specifiek de belastbaarheid van de werknemer met de functie-eisen en arbeidsmarktmogelijkheden. Het haalbaarheidsonderzoek als geheel omvat daarnaast ook de medische beoordeling door de bedrijfsarts en mondt uit in een integraal advies over de meest passende re-integratierichting.

Kan een haalbaarheidsonderzoek ook worden ingezet als de werknemer al bijna hersteld is?

Ja, ook bij gedeeltelijk of bijna volledig herstel kan een haalbaarheidsonderzoek waardevol zijn, zeker als er twijfels bestaan over de duurzaamheid van het herstel of de geschiktheid van de oorspronkelijke functie. Het onderzoek biedt dan helderheid over eventuele aanpassingen in taken of werkomstandigheden die terugval kunnen voorkomen. Zo fungeert het als een preventief instrument, niet alleen als maatregel bij langdurige uitval.

Wat zijn de meest gemaakte fouten door werkgevers bij het inzetten van een haalbaarheidsonderzoek?

Een veelgemaakte fout is het te lang wachten met het starten van het onderzoek, waardoor kostbare re-integratietijd verloren gaat en het risico op een UWV-loonsanctie toeneemt. Andere veelvoorkomende fouten zijn het niet betrekken van de werknemer bij de uitkomsten, het ontbreken van een actuele en volledige probleemanalyse als basis, en het niet opvolgen van de aanbevelingen uit het onderzoek in het re-integratieplan. Een zorgvuldige documentatie van alle stappen is essentieel om bij een WIA-beoordeling aan te tonen dat je als werkgever je verplichtingen bent nagekomen.

Wat is een haalbaarheidsonderzoek bij re-integratie en wanneer zet je het in?