Wat zijn je rechten als werknemer bij dreigend ontslag?

Als je als werknemer te maken krijgt met dreigend ontslag, heb je meer rechten dan je misschien denkt. Je werkgever moet een wettelijk vastgestelde procedure volgen, je hebt in veel gevallen recht op een ontslagvergoeding, en er zijn situaties waarin ontslag simpelweg niet is toegestaan. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over je rechten bij ontslag.

Welke stappen moet een werkgever doorlopen voor ontslag?

Een werkgever kan je niet zomaar ontslaan. Voordat een dienstverband rechtsgeldig eindigt, moet de werkgever een wettelijk voorgeschreven ontslagprocedure doorlopen. De route die hij kiest, hangt af van de reden van het ontslag. Er zijn twee officiële wegen: via het UWV of via de kantonrechter.

Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen, zoals een reorganisatie of bedrijfssluiting, vraagt de werkgever toestemming aan het UWV. Bij ontslag om persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie, richt de werkgever zich tot de kantonrechter. In beide gevallen moet de werkgever het ontslagverzoek goed onderbouwen met dossieropbouw, gesprekken en schriftelijke waarschuwingen.

Wil de werkgever het ontslag in onderling overleg regelen, dan kan dat ook via een vaststellingsovereenkomst. Hierbij spreken werkgever en werknemer samen de voorwaarden af. Je bent nooit verplicht om zo’n overeenkomst te tekenen, en het is altijd verstandig om juridisch advies in te winnen voordat je je handtekening zet. Bekijk ook de kennisbank voor meer informatie over ontslagprocedures en je rechten.

Heb je recht op een ontslagvergoeding?

In de meeste gevallen heb je als werknemer recht op een transitievergoeding wanneer je wordt ontslagen. Dit geldt zodra je twee jaar of langer in dienst bent geweest. De transitievergoeding is bedoeld als compensatie voor het verlies van je baan en om de overstap naar ander werk te vergemakkelijken, bijvoorbeeld via scholing of outplacement.

De hoogte van de transitievergoeding wordt berekend op basis van je maandsalaris en het aantal jaren dat je in dienst bent geweest. Voor elk volledig jaar dienstverband ontvang je een derde maandsalaris. Er geldt geen maximum aan het aantal dienstjaren dat meetelt, maar er is wel een wettelijk maximum aan de totale vergoeding, dat jaarlijks wordt geïndexeerd.

Let op: er zijn situaties waarin je geen recht hebt op een transitievergoeding. Dat is het geval als je zelf ontslag neemt, als je ernstig verwijtbaar hebt gehandeld, of als je de AOW-gerechtigde leeftijd hebt bereikt. Naast de transitievergoeding kun je in sommige gevallen ook aanspraak maken op een aanvullende billijke vergoeding, bijvoorbeeld als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

Wanneer mag een werkgever je niet ontslaan?

Er zijn wettelijk vastgelegde situaties waarin een werkgever je niet mag ontslaan, ook wel opzegverboden genoemd. Deze bescherming bestaat om kwetsbare werknemers te beschermen op momenten dat zij extra afhankelijk zijn van hun baan en inkomen.

  • Tijdens ziekte: je mag in principe niet worden ontslagen in de eerste twee jaar van je arbeidsongeschiktheid.
  • Tijdens zwangerschap en zwangerschapsverlof, en gedurende de eerste zes weken na terugkeer op het werk.
  • Als je lid bent van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.
  • Als het ontslag verband houdt met discriminatie op grond van geslacht, leeftijd, afkomst of geloofsovertuiging.

Word je toch ontslagen terwijl een opzegverbod van toepassing is, dan is dat ontslag in beginsel nietig. Dat betekent dat het ontslag geen rechtskracht heeft en je in principe aanspraak kunt maken op doorbetaling van loon. Het is in zo’n geval verstandig snel actie te ondernemen en juridische hulp in te schakelen.

Wat kun je doen als je het niet eens bent met je ontslag?

Als je het niet eens bent met je ontslag, heb je meerdere mogelijkheden om hiertegen op te komen. Je hoeft een ontslag nooit zomaar te accepteren, zeker niet als de procedure niet correct is gevolgd of als er sprake is van een opzegverbod.

Bij ontslag via het UWV kun je bezwaar maken tegen de verleende toestemming. Bij ontslag via de kantonrechter kun je in hoger beroep gaan. Heb je een vaststellingsovereenkomst ontvangen, dan heb je na ondertekening veertien dagen bedenktijd om deze te herroepen, zonder dat je daarvoor een reden hoeft op te geven.

Naast juridische stappen is het ook verstandig om praktisch vooruit te kijken. Ontslag biedt soms onverwacht nieuwe kansen, en professionele begeleiding kan helpen om die kansen snel en gericht te benutten. Zo kom je sterker uit een moeilijke situatie.

Eerst vrijblijvend kennismaken?
Bespreek jouw situatie met een adviseur en ontdek welke volgende stap het beste aansluit.
Plan een vrijblijvende kennismaking

Hoe Riforce helpt bij de overstap naar een nieuwe baan

Dreigend of definitief ontslag is een ingrijpende situatie, maar het hoeft geen eindpunt te zijn. Riforce begeleidt werknemers dagelijks bij de stap naar een nieuwe, passende baan via professionele outplacementtrajecten. We bieden drie varianten aan, zodat de begeleiding aansluit bij jouw situatie en behoeften:

  • Compact: een kortlopend traject van maximaal drie maanden met een concreet actieplan.
  • Compleet: een volledig traject met trajectgarantie, persoonlijke coaching en begeleiding totdat je een passende baan hebt gevonden.
  • Compleet Plus: uitgebreide begeleiding voor executives en senior professionals, met toegang tot meer dan dertig partnerbureaus wereldwijd.

Elk traject is maatwerk. Je werkt samen met één vaste loopbaanadviseur die je begeleidt van oriëntatie tot sollicitatie. We starten binnen vijf werkdagen en zorgen ervoor dat je snel en zelfverzekerd een nieuwe richting inslaat. Lees wat anderen over ons zeggen op de pagina ervaringen van onze klanten. Wil je weten wat Riforce voor jou of je medewerkers kan betekenen? Neem contact met ons op of lees meer over ons.

Frequently Asked Questions

Hoe lang duurt een ontslagprocedure gemiddeld?

De duur van een ontslagprocedure verschilt per route. Een UWV-procedure duurt doorgaans vier tot acht weken, terwijl een ontbindingsprocedure via de kantonrechter gemiddeld vier tot zes weken in beslag neemt. Houd er rekening mee dat de opzegtermijn daarna nog bovenop komt, waardoor het totale traject van ontslag tot einde dienstverband al snel twee tot vier maanden kan duren.

Moet ik een vaststellingsovereenkomst altijd laten controleren door een jurist?

Ja, het is sterk aan te raden om een vaststellingsovereenkomst altijd te laten controleren door een jurist of ontslagrechtspecialist voordat je tekent. Een vaststellingsovereenkomst bevat vaak clausules over concurrentiebedingen, geheimhouding en de hoogte van de vergoeding die grote gevolgen kunnen hebben voor jouw toekomst. Bovendien kun je na ondertekening gebruikmaken van veertien dagen bedenktijd, maar voorkomen is altijd beter dan achteraf problemen ondervinden.

Heb ik recht op een WW-uitkering na ontslag?

In veel gevallen heb je na ontslag recht op een WW-uitkering, mits je voldoet aan de wekeneis: je moet in de 36 weken vóór je werkloosheid minimaal 26 weken hebben gewerkt. Belangrijk is dat je niet zelf ontslag hebt genomen en dat je niet verwijtbaar werkloos bent geworden. Als je een vaststellingsovereenkomst hebt getekend, is het essentieel dat daarin een neutrale ontslaggrond staat vermeld, zodat je WW-rechten niet in gevaar komen.

Wat als mijn werkgever mij onder druk zet om snel een vaststellingsovereenkomst te tekenen?

Je bent nooit verplicht om direct te tekenen, en werkgevers mogen je hier ook niet toe dwingen. Neem altijd de tijd om het document rustig door te lezen, juridisch advies in te winnen en eventueel te onderhandelen over betere voorwaarden, zoals een hogere vergoeding of een langere opzegtermijn. Voel je je onder druk gezet, dan is dat op zichzelf al een reden om extra voorzichtig te zijn en professionele hulp in te schakelen.

Kan mijn werkgever mij ontslaan tijdens mijn proeftijd zonder reden?

Ja, tijdens de proeftijd kan zowel de werkgever als de werknemer het dienstverband op elk moment en zonder opgave van reden beëindigen. Er gelden dan geen opzegtermijnen en er is geen recht op een transitievergoeding. Een uitzondering hierop is als het ontslag tijdens de proeftijd discriminerend van aard is, bijvoorbeeld op basis van zwangerschap of ziekte — dat blijft ook in de proeftijd verboden.

Wanneer is het slim om een outplacementtraject te starten?

Hoe eerder, hoe beter: idealiter start je een outplacementtraject zodra ontslag dreigt of definitief is, zodat je geen kostbare tijd verliest en direct met professionele begeleiding aan je volgende stap kunt werken. Veel werkgevers zijn verplicht of bereid om outplacement aan te bieden als onderdeel van de ontslagregeling, dus het loont om dit bespreekbaar te maken tijdens de onderhandelingen. Een vliegende start vergroot aantoonbaar de kans op een snelle en passende nieuwe baan.

Wat zijn veelgemaakte fouten die werknemers maken bij ontslag?

Een van de meest voorkomende fouten is te snel tekenen zonder juridisch advies in te winnen, waardoor je mogelijk rechten of vergoeding misloopt. Andere veelgemaakte fouten zijn: zelf ontslag nemen in plaats van te wachten op een formele procedure (waardoor je WW-rechten verliest), geen bezwaar maken bij een onterecht ontslag, en te laat beginnen met het zoeken naar een nieuwe baan. Wees proactief, laat je goed informeren en schakel tijdig de juiste hulp in.

Related Articles